Tierra Aragonesa. Identidad y soberanía

Refundar o Estato: A Confederazión

España ha esistito en a istoria de muitas trazas. A peninsula se conoxeba en a epoca pre-romana como Iberia, en a romana como Ispania, en a musulmana como Al-Andalus y en a Edat Meya con o nombre d’España. As tres estión denominazions ta un territorio diberso en o plano nazional y en o plano politico, que alquirirba un caráuter unitario en iste sentito (sacato de Portugal), más tardi, á partir d’o sieglo XVIII. Dende 1556 dica 1707, estió una confederazión de reinos, condatos, marquesatos, ezt., que manteniban, en esferent grau, soberanía propia, con un gubierno común exerzito por a Corona y instituzions amanatas á ísta y que fixan a suya residenzia en Madrid á partir de 1560.

Ye platero que no pretendemos tornar en ixo, pero sí podemos planteyar-nos que l’autual organizazión politica de l’Estato Español ni ye a unica ni a millor ni tiene por qué estar intrestucable ni que a eszentralizazión d’o poder siga un problema. Podemos meter-ne dibersos exemplos:

·         Estatos Unitos d’America: o poder chudizial ye competenzia de cada estato, y no ye socheto á un poder zentral. Bi ha lais federals comunas.

·         Suiza: tiene un modelo d’estato confederal.

·         Alemania : a gran autonomía con a que funzionan os suyos lands (u länder) ye modelica en muitos aspeutos. Por exemplo, ye biedato por lai que o que zedan os lands (u länder) á o Fundo de Compensazión Interterritorial alemán blinque d’o 4% d’a replega. Ixo fa que o modelo solidario siga muito más chusto.

Dengún d’istos países tiene problemas d’unidat interna relebants. Manimenos ixo, países fortalment zentralizatos sí que en tienen: l’autual Estato Español (Euskadi, Catalunya), Franzia (Corzega, Bretaña), Reino Unito (Escozia), Belchica (rechión flamenca), Italia…

A soberanía politica y economica no ye un problema ta la coesistenzia con atros pueblos de l’Estato Español, nomás que d’una traza esferent. A ixo lo clamamos un modelo confederal d’Estato.

Nusatros esfensamos una funda reforma d’a Constituzión Española, que embreque, de bez, a modernizazión democratica de l’Estato: una republica que respete o dreito de libre autodeterminazión d’os pueblos que la composan. Una Constituzión Confederal que permita que a soberanía resida en cadaguna d’as nazions de l’Estato y se zeda parti d’ella á instituzions comunas á totz. Totas as nazions de l’Estato tenerban una representazión y soberanía igualitaria y estarban representatas en un senato, unica cambra de representazión nesezaria. Un president estarba Xefe de l’Estato y menarba os menisterios adecuatos á las competenzias propias de l’Estato Zentral.

siguient

Contauto - Politica de pribazidat - Chent como tu - Coalizión Europeya - Decumentos - Rasultatos eleutorals - Istoria d’o partito